fotoğraflar referans yollarını döşer ve uğruna mücadele edilen davaların totemleri işlevini görürler.

güzelleştirmek,  kameranın klasik işlemlerinden birisidir ve yansıtılan görüntüye moral verici bir hava katar. çirkinleştirmek, bir şeyi en kötü haliyle göstermek ise daha modern bir işlevdir.

bir yanıyla, insafsızca, haksız ve giderilmesi gereken bir acıyı sergilerken; öbür yanıyla dünyanın o köşesinde böyle bir felaketin gerçekten yaşandığını doğrularlar. aynı doğrultuda, bu fotoğrafların her tarafa yayılması ve herkesçe görülmesi , dünyanın cahil ya da geri (yani, yoksul) bölgelerinde trajedinin kaçınılmaz olduğuna dair bir inancı beslemekten başka sonuç vermeyecektir, diyebiliriz.

savaşın geçtiği yer ne kadar uzak ya da egzotik olursa, ölüleri ve ölmekte olan kişileri tam cepheden gösteren resimlere sahip olma ihtimalimiz de o ölçüde artmaktadır.

fotoğrafın üstünlüğü, birbirleriyle çelişkili iki ayrı özelliği birleştirebilmesiydi. onların objektifliğine kimse bir şey diyemezdi. yine de fotoğraflarda hep bir bakış açısı olurdu.

"bütün yaşananların ortasında sözcüklerin, düşüncelerin ağırlığını taşıyacağını düşünmek son derece zorlaşmış bulunuyor. savaş, sözcükleri tüketip bitirdi; sözcükler iyice zayıfladı, sözcüklerin iler tutar bir tarafı kalmadı..."

"sözcüklerin ağırlığı, fotoğrafların şoku." daha dramatik (genellikle böyle ifade edilir) görüntüler yakalamanın peşine düşmek, hem fotoğrafçılığın itici gücüdür, hem de şok yaratmayı tüketimi sağlamanın esas dürtülerinden biri kılmış ve bir değer kaynağı haline getirmiş bir kültürün normal işleyişinin bir parçasıdır.

oysa fotoğraf, enformasyonla dolup taşan bir çağda, bir şeyi kavramanın hızlı bir yolunu ve onu hatırda tutmanın yoğunlaşmış bir formunu sağlar bize.

başka yerlerde yaşanan ve haber olarak dikkatle seçilen, savaşlarda biriken acıların farkında olmak, bu anlamıyla kurgusal bir farkındalıktır.

"şiddet ona kulluk eden herkesi şeyleştirir"

-hatırlamak değil, -diyorum-, başka bir şey. unutmamak belki, -diye ekliyorum usulca.

oysa ben, hep bildiğim yerlere gidiyorum, bildiğim kişileri arıyorum. ... belki de yayılma, genişleme yerine, dibe inmeyi yeğlememiz buna bağlı. küçük bir alan içinde "sondaj"lar yaparak, yeni fışkırtılar yaratma peşindeyiz; bu eğilim de, hep daha, daha derinlere inmek zorunluğu gibi acıtıcı bir çabayı gerektiriyor.

önceleri, küçük kapakları koca şişelerin ağzına kapatarak, yani içine düşürerek başlamıştık dağıtma mesleğine.

ardından, dil sürçmeleri geldi. 

artık ocağı açık unutuyoruz evlerde.

demliklerin dibi tutuyor.

örtüler, söndürülmeden bırakılmış sigaraların yanıklarıyla dolu.

olmayan basamaklardan atlayıp olan camlardan geçiyoruz. 

postacı gelir, çocuk su ister, konuklar ansızın bastırır, ben o arada çalışırım işte.

ne kolaydır yaşamı sıradan bir ahlaklının, düşünün. baştan verilen hazır kalıba göre gelişir bedeni.

-yaz geçti, dedi, kış da geçer.

kimi günler böyledir, yanlış başlar, yanlış sürer, yanlış biter.

çok yaşlanmış. ellerini ve gözlerini koyduğu yerde unutacak kadar.

-eskiyi açmak yok. yeni baştan. iki arkadaş gibi.

-var mısın birlikte intihara? iki kişi daha kolay olur.

-varım ama nasıl?

-ben derim ki, denize girip yürüyelim bitene kadar.

-keskin toplumcularımız kızar. yüksek sesle gülene bile kızıyorlar. sonra intihar, zaten dünya görüşümüze uygun değil. üçüncüsü: ben, üşüyünce çıkarım.